TZP Ailesitzp.newstzp.academy
TZPAcademy
Envanter

Güvenlik Stoğu ve Servis Düzeyi

Belirsizlik, tedarik süresi ve servis düzeyi üçlüsü; çevrim servis düzeyi ile doluluk oranı farkı.

Güvenlik stoğu, talebin ya da tedarik süresinin beklenenden sapması hâlinde stoksuz kalmamak için tutulan tampon miktardır. Ortalama talebi karşılayan stok zaten çevrim stoğudur; güvenlik stoğu onun üzerine eklenen, yalnızca belirsizliğe karşı duran kısımdır. Bu ayrım kritiktir, çünkü güvenlik stoğunun büyüklüğünü belirleyen şey talebin kendisi değil, talebin ne kadar tahmin edilemez olduğudur.

Hesabın üç girdisi vardır. Birincisi talep değişkenliği, yani tahmin hatasının dağılımı. İkincisi tedarik süresi ve onun değişkenliği; süre uzadıkça korunması gereken pencere genişler, süre oynadıkça belirsizlik katlanır. Üçüncüsü hedeflenen servis düzeyi, yani stoksuz kalmama olasılığı. Bu üçü birleştirildiğinde güvenlik stoğu, hizmet düzeyine karşılık gelen bir emniyet katsayısı ile tedarik süresi boyunca birikmiş standart sapmanın çarpımı olarak çıkar.

Servis düzeyi ile maliyet arasındaki ilişki doğrusal değildir ve bu, konunun en önemli pratik sonucudur. Yüzde doksandan doksan beşe çıkmak ölçülü bir artış getirir; doksan beşten doksan dokuza çıkmak aynı kazanç için çok daha fazla stok gerektirir; yüzde yüz ise sonsuz stok demektir ve ulaşılamaz. Bu yüzden servis düzeyi hedefi tüm kalemler için aynı belirlenmez; kritik ve yüksek değerli kalemlerde yüksek, ucuz ve kolay ikame edilenlerde düşük tutulur.

İki servis ölçütü karıştırılmamalıdır. Çevrim servis düzeyi, bir yenileme çevriminde stoksuz kalmama olasılığıdır; doluluk oranı ise talebin ne kadarlık kısmının stoktan karşılandığını gösterir. İkincisi müşteri deneyimine daha yakındır, çünkü stoksuzluğun ne kadar sürdüğünü ve ne kadar talebi etkilediğini de içerir.

Güvenlik stoğunu azaltmanın en etkili yolu miktarı düşürmek değil, belirsizliği düşürmektir. Tedarik süresini kısaltmak, süredeki oynaklığı azaltmak ve tahmin doğruluğunu artırmak aynı servis düzeyini daha az stokla sağlar. Ayrıca stoğu merkezileştirmek, bağımsız talep noktalarının değişkenliğinin kısmen birbirini götürmesi sayesinde toplam güvenlik stoğunu düşürür; bu etki, dağıtım ağı tasarımının temel gerekçelerinden biridir.

Son bir uyarı, girdinin kalitesiyle ilgilidir. Güvenlik stoğu tahmin hatasının dağılımından hesaplanır; dolayısıyla hata ölçülmüyorsa hesap da yapılamaz, yalnızca tahmin edilir. Birçok işletmede güvenlik stoğu geçmişte belirlenmiş sabit bir gün sayısıdır ve yıllarca güncellenmez. Oysa talep örüntüsü ve tedarik performansı değiştikçe bu sayı da değişmelidir; düzenli gözden geçirme, formülün kendisinden daha belirleyicidir.

Örnek sorular ve çözümleri

Aşağıdaki sorular bu sayfaya özeldir; testlerde çıkan sorulardan farklıdır. Önce kendin çözmeyi dene, sonra çözümü aç.

Soru 1Orta

Bir işletme aynı servis düzeyini koruyarak güvenlik stoğunu azaltmak istemektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu amaca ULAŞMAZ?

Soru 2Zor

Çevrim servis düzeyi ile doluluk oranı arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Bu konudan soru çöz

Envanter alanında güvenlik stoğu ve servis düzeyi başlığı da dâhil olmak üzere binlerce soru var. Girişsiz deneme testiyle başlayabilir, sonuçlarını saklamak istediğinde ücretsiz hesap açabilirsin.

Bu alandaki testler

Aşağıdaki testler Envanter alanını ölçer. Çözmek için ücretsiz hesap gerekir.

İlgili konular

← Envanter kategorisindeki her şey

Kaynaklar

  • · Stok politikası tasarımı
  • · Hizmet düzeyi ölçütleri

Bu sayfadaki anlatım TZP Academy tarafından hazırlanmıştır; kaynak eserlerin metinleri birebir aktarılmamış, kavramlar kendi ifademizle açıklanmıştır. TZP Academy'nin ÖSYM ile ve adı geçen standart kuruluşlarıyla hiçbir resmî ilişkisi yoktur; marka ve standart adları yalnızca tanımlama amacıyla kullanılmıştır.